دانش سنگ ها

دانش سنگ ها

شاید شما هم کم و بیش واژه 4Csراشنیده باشید درواقع ازاواسط قرن بیستم سیستم جامعی به نام 4Cs برای ارزیابی کیفی و درجه بندی الماس طراحی شده است.به طوری که امروزه به عنوان زبان بین المللی برای تجارت الماس دربازارهای جهانی مورد پذیرش قرارگرفته است به طورکلی 4Cs نشان دهنده میزان درجه بندی کیفیت وارزش گوهرالماس میباشد
وهریک ازاین چهارفاکتوربا حرف C انگلیسی آغازمی شوند:
1- Color (رنگ)
2- Clarity(پاکی)
3- Cut(تراش)
4- Carat weight(وزن)
به طورطبیعی وجود دوفاکتور Color(رنگ)و Clarity(پاکی) دردست طبیعت می باشد.اما Cut(تراش)و Carat weight(وزن) دوفاکتوری هستتند که انسان برروی آن ها تاثیرگذار می باشد.البته که امروزه با روش های علمی فوق العاده جدیدامکان بهبود Color(رنگ)و Clarity(پاکی) هم به دست انسان میسرمیباشد ( البته این کاراز ارزش گوهرمی کاهد) با دانستن سیستم بین المللی 4Cs می توانید خرید مطمئن تروآگاهانه ترداشته باشید.


(رنگ)Color


میلیون ها سال قبل عنصرکربن خالص تحت فشاروحرارت بسیاربالا تبدیل به بلورالماس می شود ممکن است که درحین تشکیل الماس مقداری اتم نیتروژن موجوددرزیرزمین درزمان تشکیل الماس واردآن شده وجایگزین اتم های کربن شودودرنتیجه هنگامی که نیتروژن جایگزین کربن می شود جذب نوربه گونه ای تغییرکرده که الماس به رنگ زرد مشاهده میشود این درحالی است که اگربه جای عنصر نیتروژن عنصر Boronجایگزین کربن بشود جذب نوری به رنگ آبی خواهدبودوالماس به رنگ آبی مشاهده خواهد شد.
پیدایش الماس ها ازنظررنگ به2 گروه متفاوت تقسیم می شوند:
گروه اول همان تصویرذهنی ماباشنیدن کلمه الماس می باشد که الماس گوهری بدون رنگ ویا دراصطلاح همان الماس کاملا سفید (Color less) می باشند الماس هابراساس رنگی که دارند از رنگ کاملا سفید(Color less) تا کمی زرد (Light Yellow) که به نام گروه معمول رنگ ها(Normal Range) می باش اطلاق شده اند.
گروه دوم کاملا برخلاف تصوراکثرما الماس هایی اند بارنگ های متفاوت که بهره مند از زیبایی ذاتی شان می باشند و رنگ های :قرمز-آبی-صورتی-سبز-خاکستری زرد وقهوه ای پررنگ را دربرگرفته اند.
این گروه الماس ها با رنگ های فانتزی به طورشگفت انگیزی درطبیعت نادر می باشند.
درگروه اول ارزش الماس ها براین اساس می باشد که هرچه رنگ الماس به بی رنگ بودن نزدیکترباشد ارزش و قیمت آن نیزافزایش پیدا می کنند ودرگروه دوم کاملا بلعکس می باشدبه این معنا که هرچه رنگ الماس پررنگ تر باشد ارزش وقیمت آن افزایش پیدا می کند ازیابی ودرجه بندی زمانی که صحبت ازبررسی وتعیین درجه بندی رنگ الماس ها می شود به سراغ زبان بین المللی تایید شده رنگ ها خواهیم رفت رتبه بندی رنگ با حرف D شروع می شودکه نشان دهنده بی رنگ بودن الماس می باشد وبه مقدارافزایش رنگ درالماس به ترتیب حروف ازحرف D تاحرفZ ادامه خواهد داشت درسه درجهD,E,F رنگ الماس به طورکامل سفید(Color less) وبسیارمرغوب , سه حروف بعدی G,H,Iدردرجه رنگ مطلوب ونزدیک به سفید(Near Colorless) میباشد می باشد وازحرفJ به بعد رنگ الماس به سمت رنگ زرد می رود که به راحتی با چشم قابل مشاهده می باشد استفاده از دیاگرام مربوط به رنگ D-Z محدوده معمول(Norma l Range)


(پاکی) Clarity


همانطورکه گفته شد الماس تحت فشارودمای بسیاربالایی ازعمق زمین تشکیل می شود ,در حین این شکل گیری ممکن است ناخالصی هایی دردرون بلور الماس قراربگیرند,اگراین ناپاکی هاسطحی باشند Blemishواگرناپاکی ها درونی باشند Inclusion نام دارند وتقریباتمامی الماس های دنیا شامل این نوع ازناپاکی ها می باشند درحالی که تنها کمتراز 2% ازالماس های دنیا درحقیقت فاقد هیچ گونه مشخصه سطحی(Blemish) ودرونی(Inclusion)اند که درجایگاه اولین درجه پاکی FLAWLES قرارمی گیرند.
بسیارجالب توجه می باشد که ناپاکی های درونی الماس به صورت ویژگی انحصاری اثرانگشت ما انسان ها عمل می کند,به این صورت که درهرالماسی نوع ناپاکی ها باتوجه به اندازه وفرم مختلفی که دارند منحصرا متعلق به خود آن الماس می باشد وجوداین ناپاکی هامشخصه خوبی برای الماس محسوب می شود به این معنا که میتوان ازناپاکی ها به عنوان مرجعی برای راه تشخیص الماس طبیعی شما ازالماس های مصنوعی وشناسایی از سایر الماس های طبیعی دیگر استفاده کرد ارزیابی ودرجه بندی نکته بسیارمهمی دردرجه بندی پاکی سنگ ها وجود داردکه آن ,استفاده یک شخص حرفهای(مسلط به سیستم4Cs)ازبزرگنمایی 10برابراست درمجموع پاکی الماس ازپاک ترین درجه که از سطح FL,IF,VVS,VSشروع وتا ناپاکی های مشهود درسطح هایSI,I ادامه خواهدداشت
1-Flawless)FL)
این درجه از پاکی درواقع فاقد ناپاکی درونی وسطحی می باشد وبا چشم مسلح حرفه ای با بزرگنمایی استاندارد(10X) وهمچنین چشم غیرمسلح هیچ چیز مشاهده نمی گردد و به همین علت هیچ گونه تاثیری هم برزیبایی-درخشش ودوام ندارد.
2-Internally Flawless)IF)
این درجه از پاکی درواقع فاقد ناپاکی درونی می باشد وبا چشم مسلح حرفه ای با بزرگنمایی استاندارد(10X) وهمچنین چشم غیرمسلح هیچ چیز مشاهده نمی گرد و به همین علت هیچ گونه تاثیری هم برزیبایی-درخشش ودوام ندارد.
3-Very Very Slightly Included)VVS)
این درجه از پاکی درواقع ناپاکی درونی بسیاربسیاراندک می باشد وبا چشم مسلح حرفه ای با بزرگنمایی استاندارد(10X) بسیارمشکل می باشدونیازبه جستوجودارد وهمچنین با چشم غیرمسلح هیچ چیز مشاهده نمی گردد و به همین علت هیچ گونه تاثیری هم برزیبایی-درخشش ودوام ندارد.
4-Very Slightly Included)VS)
این درجه از پاکی درواقع دارای ناپاکی درونی خیلی کم می باشد وبا چشم مسلح حرفه ای با بزرگنمایی استاندارد(10X) مشکل می باشد برای مشاهده از این طریق نیاز به بررسی کلی دارد وهمچنین با چشم غیرمسلح هیچ چیز مشاهده نمی گردد و به همین علت هیچ گونه تاثیری هم برزیبایی-درخشش ودوام ندارد.
5-Slightly Included )SI)
این درجه از پاکی درواقع دارای ناپاکی درونی قابل توجه می باشد که مشاهده آن با چشم مسلح حرفه ای به محض قرارگرفتن در زیر بزرگنمایی استاندارد(10X) آسان می باشد وهمچنین با چشم غیرمسلح هیچ چیز مشاهده نمی گردد و به همین علت هیچ گونه تاثیری هم برزیبایی-درخشش ودوام ندارد.
6-Included )I)
این درجه از پاکی درواقع دارای ناپاکی درونی بزرگ و قابل توجه می باشد ومشاهده با چشم مسلح حرفه ای با بزرگنمایی استاندارد(10X) بسیارآسان می باشد وهمچنین مشاهده ساده توسط یک چشم غیرمسلح و غیر حرفه ای هم امکانپذیر می باشدو تاثیرشدیدی هم برزیبایی-درخشش ودوام دارد.
در کل درجه وضوح دیدن مشخصه های سطحی ودرونی موجود درالماس منعکس کننده درجه پاکی آن می باشد.


(تراش)Cut


همانطور که در ابتدا اشاره کردیم فاکتورهای پاکی ورنگ به طورکلی دردست طبیعت می باشد.اما Cut(تراش)و Carat weight(وزن) دوفاکتوری هستتند که انسان برروی آن ها تاثیرگذار می باشد.
Cut(تراش) به شکل ظاهری الماس اطلاق می شود واصطلاحا به :
تراش گرد(تصویرتراش گرد) تراش برلیان Round Brilliant))
تراش مربع(تصویرتراش مربع) تراش پرنس(Princess Cut)
تراش اشک(تصویرتراش اشک) (Pear)
تراش رادیانت(تصویرتراش رادیانت ) (Radiant Cut)
تراش مارکیز(تصویرتراش مارکیز) (Marquise)
تراش قلب (تصویرتراش قلب) ( Heart)
تراش بیضی(تصویرتراش اوال) تراش اوال (Oval Brilliant)
گفته می شوند علاوه براین برای هریک ازاین تراش ها استانداردونسبت های متفاوت درحین انجام تراش در نظرگرفته شده است



ارزیابی و درجه بندی کیفیت تراش درالماس باتوجه به رعایت استانداردهای تعیین شده درجه بندی می شوند. درنتیجه به طورکلی شامل 5 درجه
1)Excellen
2)Very Good
3)Good
4)Fair
5)Poor
می باشد.


درنظرداشته باشید درتراش گرد( Round Brilliant) تراش زاویه دارصفحات الماس که با رعایت تناسبات منشوری ایجاد می شوند عامل درخشش وبازتاب نور بسیاربالایی نسبت به دیگراشکال تراش های الماس می باشد به همین خاطرهم به طورمعمول درتراش گرد (Round Brilliant) باارزش و گرانتراز سایراشکال تراش های الماس می باشد.

(وزن) Carat weight


هرچه گوهر بزرگتریا سنگین ترباشد ارزش آن بیشتراست چراکه درطبیعت گوهر های درشت ترنایاب وازنظرشرایط شکل گیری دشوارتر می باشدولذا ازفاکتورهای مهم4Cs فاکتوروزن می باشد.درادامه اندازه و وزن الماس درواحدی به نام قیراط تعیین شده است بنابراین یک قیراط برابربا 200 میلی گرم می باشد به این معنا که اگرشما یک الماس 1قیراطی خریده اید یعنی شما دقیقا 0.2گرم از الماس را خریداری کرده اید.تنها نکته ای که وجود دارد این است که تاثیروزن برارزش به صورت مستقیم نبوده بلکه به صورت تصاعدی می باشد یعنی ارزش یک سنگ2 قیراطی2برابریک سنگ 1قیراطی نیست بلکه چندین برابرآن است.
دانستنی درباره ی منشا واژه Carat
مثل بسیاری از افراد دیگرحدس می زنیم که شما هم حتما به این اندیشیده اید که چرا وزن الماس با واحدی به نام قیراط اندازه گیری میشود؟
آیا استفاده ازواحدهای متریک همانند کیلوگرم ,گرم و...برای توصیف وزن چنین گوهرگران وارزشمندی بهترنمی باشد؟
دانستن پیشینه این موضوع جالب می باشد ریشه واژه( Carat ) قیراط درواقع ازمیانگین وزن دانه های گیاهیCarobمی آید درگذشته های دور که ماشین هایی با تکنولوژی بالا وجودنداشتندازدانه های این گیاه برای سنجش وزن تمامی گوهرهای با ارزش و قیمتی استفاده می کردند.

طبیعت سخاوتمند از میلیون ها سال قبل ، به عنوان بستر برای تولد الماس ها شناخته شده است. بلور الماس تنها گوهری هست که فقط از یک عنصر تشکیل شده است و این عنصر کربن می باشد . الماس ها در عمق بسیار بالایی از زمین تحت قرار گرفتن در فشار وحرارت بسیار زیاد موجود در زیر زمین تشکیل میشوند و در اثر حرکت مواد مذاب در زیر زمین چرخه ای ایجاد می شود که بلورهای الماس را با خود از عمق بسیار زیاد به روی زمین نزدیک میکنند.بلورهای الماس با دو نوع از سنگ های آتشین به نام های  lamproite,  kimberliteبه سطح زمین می رسند. در نقاط مختلف دنیا همانند معدن    argyleاسترالیا اغلب الماس ها با سنگ lamproite به سطح زمین نزدیک شده اند و اغلب الماس هایی که در عمق بیشتری قرار دارند با سنگ kimberlite حمل شده اند همانند الماس هایی که در آفریقای جنوبی یافت شده اند ودر نهایت گوهر الماس به سه شکل در طبیعت یافت می شوند. اولین معدن که در آن الماس پیدا شده است مربوط به 2500سال قبل می باشد و در آن الماس ها بدون هیچ کندوکاوی در روی سطح زمین قرارداشته اند و جالب تر است بدانید برای بیش از200 سال پیدا کردن الماس ها توسط انسان  کاملا تصادفی و اغلب از طریق جست وجو از بستر رودخانه ها یافت می شده است. البته هم اکنون نیز،خیلی از سر منشا معادن از طریق رودخانه هایی که دارای الماس هستند پیدا می شوند. آپلود عکس درسال 1866یک کشاورز مقیم آفریقای جنوبی به نام van niekerkمتوجه شد که کودکان همسایه مشغول بازی کردن با یک قطعه جذاب ودرخشنده می باشند او پیشنهاد خرید این قطعه را داد ولی مادر کودکان که از این پیشنهاد خجل شده بود این قطعه را بدون دریافت هر پولی به او بخشید.البته خود این مرد نیز از هویت این قطعه بی خبربود و پس از چندین دست رد و بدل شدن ماهیت آن معلوم شد این سنگ که یک الماس به وزن 21.25 قیراط بودeureka نامگذاری شد وامروزه در موزه معدن شهرکیمبرلی نگهداری می شود

آپلود عکس

تا سه سال بعد از آن دیگر هیچ مورد دیگری پیدا یا گزارش نشد واین مطلب به مرور از یادها فراموش میشد، که در1869 یک چوپان قطعه ای به وزن 83.50 قیراط را برایvan Niekerk اورد، و اونیز که تجربه تلخی دراین باره داشت این بار این قطعه را در قبال 500 گوسفند 10 گاو ویک اسب از چوپان خریداری کرده (حدودا معادل150پوند)ودر نهایت خود این سنگ را به قیمت 11200پوند به فروش رساند وبا رسیدن این خبر به اروپا افراد ماجراجوی بسیاری برای آزمودن شانس خود به سوی این کشور سفرکردند این افراد تقریبا از تمامی کشورهای اروپایی و حتی آمریکای شمالی و استرالیا بودند ولی اکثریت آنها از انگلستان بودند. الماس مذکور به صورت اشک و به وزن 47.69 قیراط تراش خورده و ستاره ی آفریقای جنوبی نام گرفت ودر نهایت در1974 در حراجی کریستی بر روی یک گردنبند به ارزش500000دلارتوسط یک ناشناس خریداری شد، گوهر الماس نمادی از خلوص، قدرت، تداعی ،عشق جاودان وعهدی پایدارمی باشد که نام آن برگرفته از واژه یونان باستان ( adamasبه معنای شکست ناپذیربودن ) است. حقایق زیادی از جمله گرانبها بودن وکم یاب در دل الماس وجود دارد که قطعا دانستن این مطالب جالب خواهد بود واگر ازلحاظ کیفیت درگروه جواهرات قرارمیگیردبه این خاطر هست . بنابراین تنها کسربسیاراندکی از تمامی الماس های استخراج شده از طبیعت شامل جواهرات می شوند ودرنتیجه مابقی الماس ها به علت نداشتن ویژگی های کیفی گوهرها درصنایع به کارخواهندرفت. الماس درکنارزیبایی وکم یاب بودنش ویژگی متمایزقابل توجهی داردکه آن داشتن بالاترین درجه سختی درمقایسه با سایرگوهرها می باشد به این معنا که هرگز نمیتوان هیچ دو الماسی راکه ویژگی هایشان عینا قابل تکراردردیگری باشد را پیدا کرد.هرکدام ازاین ویژگی ها تنها انحصارا متعلق به خودشان است.

آپلود عکس